Service95 Logo
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?
Issue #077 “Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?

All products featured are independently chosen by the Service95 team. When you purchase something through our shopping links, we may earn an affiliate commission.

Women protesting about book bannings and censorship Getty

“Të ndalosh një libër do të thotë të ndalosh një ide”: çfarë fshihet pas valës së fundit të ndalimit të librave?

Vitin e kaluar, shkrimtarja Margaret Atwood hodhi në treg një botim të kufizuar dhe version flakëdurues të romanit të saj The Handmaid’s Tale. Që nga publikimi i tij në 1985, libri është bllokuar ose janë bërë kërkesa për ta bllokuar anembanë Shteteve të Bashkuara si dhe në shtete të tjera, duke përshirë Portugalinë dhe Spanjën për shkak të blasfemisë, përmbajtjes seksuale, armiqësisë ndaj krishterimit dhe pranisë së personazheve LGBTQIA+. Për të festuar botimin e librit në versionin flakëdurues, Atwood shkroi në The Atlantic: “Atyre që mendojnë t’i pengojnë të rinjtë të lexojnë The Handmaid’s Tale, unë u them, paçi fat. Kjo vetëm do të nxisë dëshirën e tyre për ta lexuar edhe më shumë”. I bërë nga letër rezistente ndaj zjarrit, ky libër flakëdurues ishte një akt sfide, një simbol i reagimit të Atwood ndaj ndalimit të librave, qofshin të saj ose të autorëve të tjerë.

Image of author Margaret Atwood burning Handmaid's Tale book with flame
Margaret Atwood, Penguin Random House/Sotheby’s

Megjithëse një raport i fundit nga American Library Association zbuloi se viti 2022 ishte një vit rekord për përpjekjet për ndalimin e librave në Shtetet e Bashkuara, kjo praktikë ka vazhduar për shekuj me radhë. Nga Bibla te seria e Harry Potter, arsyet për ndalimin e librave janë të ndryshme. Mickey Huff është drejtori i Project Censored në Shtetet e Bashkuara, motori i nismës globale Banned Books Week. Sipas Huff, gjithçka ka të bëjë me fuqinë: “Librat shpesh janë në shënjestër për t’u bllokuar, sepse sfidojnë status quo-në sociale ose tradicionale. Librat që trajtojnë çështje kundër strukturave mbizotëruese të pushtetit i bëjnë ata që janë në pushtet të mos ndihen rehat dhe reaksionarë, në vend që të jenë tolerantë dhe gjithëpërfshirës.

Daniel Gorman, drejtor i English PEN, një organizatë që promovon lirinë për të shkruar dhe lexuar në mbarë botën, shton se ndalimi i librave mund të jetë pjesë e një procesi çrrënjosjeje: “Ndalimi i një libri ka për qëllim të ndalojë një ide, e cila nga ana tjetër rezulton në ndalimin e një identiteti”.

Megjithatë, ndalimi i librave nuk ka të bëjë vetëm me politikën dhe ideologjinë, por përfshin gjithashtu thirrje për të ndaluar ose rimenduar tekste fyese për sa i përket mizogjinisë, homofobisë dhe racizmit. Në maj të këtij viti, studentja nga Belfasti Angel Mhande kërkoi që romani i John Steinbeck i vitit 1937, Of Mice And Men, të hiqej nga programi mësimor për shkak të përdorimit të sharjeve me motive racore. Në vitin 2019 Pink News raportoi se një nga bibliotekat e shkollës në Londër përmbante libra që “promovonin intolerancën dhe urrejtjen ndaj homoseksualitetit” dhe një tjetër që “përmbante pikëpamje mizogjine”. Në vitin 2018, disa aktivistë në Bangkok i bënë thirrje qeverisë së Tajlandës që të hiqte një numër librash shkollorë nga shkollat, duke përfshirë edhe largimin e një personi që këshillonte prindërit që “t’i çonin fëmijët e tyre LGBT te një psikiatër”. Shumë universitete në Mbretërinë e Bashkuar kanë bërë disa shënime paralajmëruese krah titujve të librave për t’u lexuar, duke përfshirë ato të Shakespeare dhe Jane Austen, për të mbrojtur studentët nga përmbajtjet potencialisht tronditëse. Dhe debati vazhdon lidhur me propozimin për rishkrimin e veprave të Roald Dahl për të eliminuar përmbajtjet potencialisht raciste dhe seksiste. 

Sipas Gorman, një libër nuk duhet të ndalohet kurrë, por konteksti është thelbësor. “Edhe materialet më ekstreme duhet të publikohen në një formë dhe me metodat e duhura të shpërndarjes. Mund të ketë raste kur fshirja e përmbajtjes është e pranueshme, të tilla si imazhe jokonsensuale ose tekste shpifëse, por kjo duhet të përcaktohet qartë”. Huff shkon më tej, duke thënë: “Ndalimi i librave si një formë censurimi është një shenjë e një republike demokratike në kolaps, duke i shkelur syrin totalitarizmit. Nuk duhet të rrini duarkryq dhe të shikoni me pasivitet ndodhjen e këtyre gjërave. Jo censurues, jo censurë”.

Simon Coates është shkrimtar dhe artist që jeton në Londër, i cili ka shkruar për revista të ndryshme, duke përfshirë “The New European” dhe gazetën skoceze “The National”.

Read More

SUBSCRIBE TO SERVICE95 NEWSLETTERS

Subscribe